Добро пожаловать!
логин *:
пароль *:
     Регистрация нового пользователя
 Беларуская дзяржава Вялікае княства Літоўскае Страница - 8

Летапісная Літва была не толькі на правым, але і на левым беразе Нёмана. У 1190 г. князь Рурык Расціславіч вырашыу дапамагчы сваім родзічам — пінскім князям у барацьбе з Літвой і сабрауся у паход на яе, але не здоле^ дайсці туды, бо зрабілася цёпла і снег растау, а у гэтай балоцістай краіне толькі і можна ваяваць у моцныя халады84. З гэтага можна зрабіць вывад, што Літва была недалёка ад Пінскай зямлі, за яе бало-тамі. Toe, што нейкая частка Літвьі знаходзілася недалёка ад Прьіпяці, адзначыу I. Бяляеу у сваёй кнізе «Очерки истории Северо-Западного края» (1867 г., с. 19). Пра гэта таксама свед-чыць Іпацьеускі летапіс пад 1246 г. Ён паведамляе пра літву, якая, зрабіушьі набег на Перасопніцу (на Вальїні), вярталася праз Пінскую зямлю назад, дзе і была разбіта галіцка-ва-льінскімі князямі55. У наступным годзе літва напала на Мельн-іцу і Лякоуню (таксама на Вальїні) і зноу вярталася праз Пінскую зямлю, дзе таксама была разбіта86. У 1262 г. атрады літвьі, пасланыя Міндоугам на вальїнскія гарады, адступалі: адзІн — у кірунку Ясельды87, а другі — да Небля83, г. зн. у бок Пінскай зямлі, як І у папярздніх выпадках. Паколькі кожны раз зваротны шлях літвьі праходзіу праз Пінскую зямлю, то можна зрабіць вывад, што Літва знаходзілася дзесьцІ па су-седству з ёй. Так яно і было, што непасрэдна пацвердзіу Іпаць-еускі летапіс. Пад 1253 г. у ім гаворыцца, як галіцка-вальїн-скія князі, ідучьі праз Пінск на Новагародак, сустрзлі на сваім шляху літву: «И послаша сторожу Литва на озеро Зьяте (у ся-рздзІне XVI ст. пры перапісе пінскіх пушчау яно ужо называ-лася балотам89) и гнаше через болото до реки Щарье»”. «Сторожа» звычайна высылалася для аховы межау крашы. З гзта-га вьінікае, што Літва знаходзілася дзесьці у вярхоуі левага прытока Немана — Шчары. Дарэчы, назва гэта балцкага па-ходжання азначае «вузкая»81. Але А. Крауцзвіч аспрэчваегэта, сцвярджаючы, што пар. Шчары ішла мяжапаміжНовагарод-скай і Пінскай землямі (с. 115). Аднак ён, гаворачы аб з'явленні ліцвінскай «сторожы», не ставіць пытання: «Адкуль і з якога боку яна магла з’явіцца?» Улічваючьі тое, што галіцка-вальїнскія войскі Ішлі з Пінска на Новагародак, г. зн. з пауднё-вага усходу на пауночны захад, то ліцвІнская «сторожа» магла перарэзаць ім шлях толькі з пауночнага і? схолу. г. зн. з боку Шчары. Менавіта яна і гнала варожае войска да гэтай ракі, бо там была Літва са сваім галопным войскам. Што па гэтай рацэ ішла мяжа Старажытнай ЛІтвьі з Пінскай зямлёй, зноу-такі пацвярджае і тапонім «Літва» на ёй (Ляхавіцкі раён Брэсцкай воб ласці).

Гэта Літва прикрывала сабою Новагародсхую зямлю з пау-днёвага усходу, бо галІцка-вальїнскія войскі. перамогшы яе,

«наутрея же плениша всю землю Новогород скую»”. Пра такое ж месцазнаходжанне Літвьг гаворыць І запіс Іпацьеускага летапісу пад 1256 г.: «Данилови ж (Даніла Галіцкі) пошедшу на войну на Литву, на Нов огородо к »”. Гэта значыць, што га-ліцкія войскі ішлі на Новагародак той жа дарогай, што І у 1253 г., а менавіта праз ЛІтву. Гэтыя факты, відаць, і мела на увазе Ф. Гурзвіч, калі зазначыла, што У летапісньїх звестках пра Навагрудак у 50—70-х гадах XIII ст. «апавядаецца аб пра-нІкненні галІцка-вальїнскіх князёу з Літвьі У гэты горал»’4. У Т, Нарбута мы чытаем аб тым, што у 1405 г. тураускі біскуп Антоній са згоды Вітаута хрьісціу у Літве народ у праваслау-ную веру”. Было незразумела, чаму менавіта тураускі біскуп хрьісціу Літву, якая, калі яе атаясамліваць з АукштайцІяй, зна-ходзілася далёка ад Турава. Але у святле папярздне сказанага 5?сё становіцца ясным. Літва была у суседстве з Турава-Пінскай зямлёй. І таму зусім натуральна, што яе хрьісціу тураускі біскуп. Не зразумела, чаму прыведзеныя намі шматлікія і яскравыя сведчанні аб сумежжы Старажытнай Літвьі з Пінскай зямлёй некаторьімі даследчьїкамі лічацца ускосньїмі і таму неперака-наУчьімі.

У свой час А. Качубінскі меркавау, што назва «Літва», звяз-ваючыся з коранем «лі» У нашым «ліць», у літоускім «ліетус» (дождж), азначае жыхароу вільготнай мясцовасцІ. Ён сцвяр-джае таксама, што назва «дрьігавічьі» таксама літоускага па-ходжання («дрэгнас» — па-літоуску «вільготньї»)”. Тое, што летапісная Літва у старажьітнасці знаходзілася па суседству з балоцістай Турава-Пінскай зямлёй, населенай дрьігавІчамі, пацвярджае гэтыя меркаванні даследчыка. Пра такое сусед-ства сведчаць і археалагічньїя даследаванні. В. Сядоу на іх пад-ставе лічьіць, што дрьігавічьі далей на поунач ад Выганауска-га балота не жьші нават у адносна позні час’7. Менавіта Выга-наускае балота было прыроднай мяжой паміж Пінскай зямлёй І летапіснай Літвой. Яно ж было прычынай і таго, што дрьігавіцкая каланізацьія летапіснай Літвьі значна замарудзі-лася і таму гэта апошняя магла так доуга праіснаваць. У зго-дзе з прьіведзеньїмі фактамі знаходзіцца і паведамленне М. Стрыйкоускага пра літву над Нёманам, «якая жыла у путчах І здауна прыслужвала Навагрудскаму княству»”.

АУНЮ'Г'4 о

^ Крям.-"__ .


”К‘



0 •

 
  • Публикация расположена в следующей рубрике:
  •  

     

    Другие материалы по теме. Литература. История Беларуси.

     

    Www.istmira.ru