Добро пожаловать!
логин *:
пароль *:
     Регистрация нового пользователя
 Эклектыка. Арх1тэктура Беларус1 другой паловы XIX — пачатку XX ст - Страница 4

Г. М'шск. Даходныя дамы (пл. Незалеж-насц1). Узор арх/тэк-туры мадэрна пачатку 20 ст.


Усе яны 1мкнул1ся знайсщ апору сваёй жыццёвай щэалогй 1 светапогляду у воб-ласц1 духоунай 1 мастацкай культуры щэал1заванага пстарычнага м1нулага. Суп-раць папярэдн1х щэйна-эстэтычных догм выстушу рамантызм — не тольк1 мастацкая плынь, але 1 новае светаадчу ванне, — яю ад-мов1уся ад статычных уяуленняу аб сусве-це, не прызнаючы панаванне традыцый 1 звычак у грамадск1м побыце 1 канонау у мастацтве. Рамантызм з яго щэяй адыходу ад рэчаюнасщ, экскурсам у адноулены свет прыгожага, щэал1заванай старажытнай “дэ-макратычнай” культуры, помшкау стара-жытнасц1 знайшоу спрыяльную глебу у ася-роддз1 штэлшенцьн. 1дэйна-мастацкая ма-тывацыя арх1тэктурнага пстарызму зна-ходзшася у рэчышчы палкай зац1кауленасщ “родным1 вытокам1”. Рамантызаваная абса-лютызацыя м1нулых культурных заваёу

Супрацьпастаулялася пошласщ 1 плоскаму практыцызму буржуазнай рэчаюнасць I у гэтым бачылася выратаванне ад панавання “ледяной воды эгоистического расчета”10. Праяулены у арх1тэктуры гэтага часу пра-тэст 1 выкл1к — вын1к рэал1зацы1 паэтычнай 1 рамантычнай мары, нежадання скарацца перад бездухоунасцю 1 бесчалавечнасцю прозы жыцця. Менавгга гэтаму супрацьста-яла арх1тэктурнае шматстылле.

Гады папярэдняй эпох1 класщызму был1 зл1чаны. Новае шматвобразнае па сты-лю мастацтва было апазщыйным у ад-носшах да пстарычна вычарпаушага сябе класщызму, ажыццяуляла актыуны пошук новых прынцыпау формаутварэння 1 новых крытэрыяу прыгожага. У творах дойлщетва не стольк1 адлюстроувалася псторыя, кольк1 адбывалася яе канструяванне у адпа-веднасц1 з пануючым1 грамадска-эка-нам1чным1 щэалам1. Прадстаун1К1 арх1тэк-турнага пстарызму был1 перакананы, што атрыманне у спадчыну Сярэднявечча выкл1кае высакародныя 1 высокаэстэтыч-ныя адчуванн1.

Г. Баранав/чы. Крыжаузв 1жанею касцёл. Узор артэктуры эклектыю пачатку 20 ст.


Кожная пстарычная эпоха фарм1руе свае эстэтычныя 1мкненн1, стварае сваю с1стэму каштоунасцей, сцвярджае свае 1дэ-алы. Дойл1ДЫ у адпаведнасц1 з лозунгам “служыць кл1енту” вымушаны был1 адлюс-троуваць у вядомым сэнсе духоуна-спажы-вецк1я 1дэалы 1 густы буржуазй, купецтва, арыстакратьп, якая 1мкнулася спрадвеку да раскошы, бутафорскай 1 пампезнай с1м-вол1К1, багацця 1 дабрабыту, чапурыстай эл1тарнасщ. Упэунена-актыунае жыццё за-можных саслоу’яу гэтага перыяду ста-новщца багатым 1 разнастайным, яно не вы-нос1ць тып1зацьп, а, наадварот, 1мкнецца да жыццярадаснага напаунення, макшмальна выяуленай 1ндыв1дуальнасц1, экстраваган-тнасщ 1 неардынарнасц1. Сацыяльна дыфе-рэнцыраванае грамадства таго часу ка-нан1зуе шдыв1дуальныя мастацк1я патраба-ванн1 яго прадстаунжоу, звернутыя да самых разнастайных псторыка-культурных

Щ и

З яу.

Нядз1уна, што часам дойлщау эпох1 аб-зывал1 “папугаям1”, абв1навачваючы у тым, што яны па^араюць “чужыя словы”. У IX творчасц1 сапрауды панавал1 дактрына 1ндыв1дуал1зму, культ асабл1вага мастацка-га ген1я, водгук на усё менав1та творчы 1 дас-тойны. Таму тэты перыяд разв1цця дой-лщетва можна ахарактарызаваць як “культ асобы” у арх1тэктуры. Разам з тым спажы-вецк1я аднос1ны да арх1тэктурнай сты-Л1стык1 у лепшых творах дойлщетва ува-ходзш1 ва узаемасувязь з творчым арх1тэк-турным працэсам.

Акрамя сацыяльнага заказу — падставы для гульн1 творчай фантазп дойлща — важным стымулам калейдаскап1чнага абагачэн-ня мастацка-стылявой разнастайнасщ ар-Х1тэктуры з’яв1уся скрупулёзны навуковы падыход да засваення не толью нацыяналь-най, але е>фапейскай 1 усходняй арх1тэктур-най спадчыны, сур’ёзнае вывучэнне арх1тэк-турных стыляу м1нулага. Дойл1ды задаюцца пытанням1—чым абу мов1ць нязгасную пры-гажосць творау готык1, рэнесансу, барока, клас1К1, спрадвечную асалоду творау м1нула-га? Усё далёкае — у часе 1 прасторы — ста-нов1цца для архггэктарау С1нон1мам прыгожага 1 паэтычнага. Пераацэнка мастацкай г. Бабруйск. Асабняк (вул. Пушк/'на, 211).

Узор арх1тэктуры эк-лектым пачатку 20 ст.


Арх1тэктарау сшошмам прыгожага 1 паэ-тычнага. Пераацэнка мастацкай спадчы-ны, доуп час забытай 1 адрынутай, зл1ваец-ца з адкрыццём шматлж1х арх1тэктурных шэдэурау мшулага, з зацжауленым наву-ковым зваротам да псторьй. У мастацтваз-научай л1таратуры з’яуляюцца псторыка-арх1тэктурныя даследаванш, заснаваныя на прынцыпах параунальнага анал1зу, сютэматызацьй, клаЫфжацьй творау дой-лщства, усяго таго, што адкрывала свету псторыка-археалапчная 1 мастацтвазнау-чая навука.

Рэфармуецца 1 уся сютэма арх1тэктур-на-будаун1чай адукадьи. У культурна-мас-тацк1х асветн1цк1х установах усё больш ус-талёуваецца паз1цыя антыакадэм1чнага на-вучання, адмаулення ад бясспрэчнага класщызму, 1 насупраць — зам1лавання усёй разнастайнасцю мастацка-пстарычнай спадчыны. I акадэм1чная навучальная школа паступова здае свае пазщьп з агаворкам1: что же касается до других родов архитектуры, как, например, Египетской, Маврской, Греческой, Византийской и проч., то в родах сих программы задавать ученикам... в таком лишь случае, когда они имеют достаточное понятие об изящных пропорциях греческой архитектуры”11. Рэал1зуецца устаноука на выхаванне дой-лща, шырока падрыхтаванага па псторьй культуры 1 мастацтва, вытанчанага арх1тэк-тара-мастака. Выдаецца шмат папулярных арх1тэктурных дапаможн1кау, як, напрык-лад, альбом М. Е. Раманов1ча, у яюм 1 заказ-чык, 1 дойл1д магл1 выбраць стыль “па душы”12. Стыентычная светапоглядная паз1цыя, у адпаведнасщ з якой навуковыя веды — гэта найвышэйшая культурная каш-тоунасць, прымушала не тольк1 да даскана-лага даследавання культурнай спадчыны, але 1 да жывой 1 адчувальнай рэал1зацьй ведау 1 вынаходствау, як1я, на першы пог-ляд, здавалюя нечаканым1. Няспынна узрас-таючае захапленне вывучэннем мастацтва, яго псторьй дало дойлщам, як1я вызвал1Л1Ся ад рабскай разумовасщ, шырок1 спектр творчых магчымасцей.

 
  • Публикация расположена в следующей рубрике:
  •  

     

    Другие материалы по теме. Литература. История Беларуси.

     

    Www.istmira.ru