Добро пожаловать!
Www.istmira.Ru
 
Первобытное общество
Древний мир
Средние века
Новое время
Новейшее время
Первая мировая война
Вторая мировая война
История России
История Беларуси
Различные темы



Контакты

 

 

логин *:
пароль *:
     Регистрация нового пользователя
 Вялікае Княства Літоўскае T3 Страница - 6

Літ.: М а ц у к А. У. Род Радзівілау ва унутрыпалггычным жьіцці Вялікага Княс-тва Літоускага у 20—пачатку 30-х гадоу XVIII ст. // Вестник ПГУ. Сер. А. Гуманит. науки. 2005. № 1; S k і Ь і гі s k і М. Euro-ра a Polska w dobie wojny о suksecje aus-triack^. Т. 1—2. Krakdw, 1912; Z і e I і rt - s k a Z. Walka «Familii» о reform^ Rzeczy-pospolitej, 1743— 1752. Warszawa, 1983; Sliesoriunas F. Lietuvos Didzioji Kunigaikstyst6 1733—1736 metutarpuval-dziu // Lietuvos ValstybO XII—XVIII a. Vilnius, 1997; Я г о ж. Georgo von Lieweno misija Lietuvoje 1733 m. pavasar: Rusijos bandymas iskelti jai priimtino «Piasto» kandidatur^ ( Lenkijos ir Lietuvos valdovo sost^ priespaskutinio tarpuvaldzio metu// Istorijos Akiraciai. Vilnius, 2004.

Андрэй Мацук.

Агінскі Рыгор Антоні (?—17.10. 1709), дзяржауны і ваенны дзеяч. 3 роду Агінскіх. Сын Яна Яцака Агінскага і Ганны з Сямашкау. Чашнік ВКЛ з 1684, вял. харужы з 1687, жамойцкі стараста з 1698, польны гетман ВКЛ з 1703. У

1696—98 тытулавауся генеральным рзгіментаром, у 1707—09 — гетманам войск ВКЛ. Маршалак Трыбунала ВКЛ 1706, пасол на соймы 1690,1695,1696, удзельнік элекцый (выбарау караля Польшчы і вял. князя ВКЛ) 1674 і 1697. Удзельнік войнау Рэчы Паспалітай з туркамі, татарамі і казакамі у 1670— 90-х г. Пасля смерці у 1690 свайго патрона, канцлера ВКЛ М. А.Агінскага (арыентавауся на Пацау, потым на Сапегау), перайшоуу лагер прьіхільнікау караля Яна III Сабескага і у апазіцьію да Сапегау, што было вьінікам маёмас-ных спрэчак за спадчыну Глябовічау. Пад час бескаралеуя 1696—97 падтрымау кандыдатуру на трон Польшчы і ВКЛ Я куба Сабескага, потым Фрыдры-ха Аугуста. Як генеральны рзгіментар 17.10.1696 стау на чале арганізаванай у Шарашове пры падтрымцы каралевы Марьи* Казімірьі канфедзрацьіі часткі войска ВКЛ, скіраванай супраць Сапегау. Абложаны у Берасці верньїмі вял. гетману К. Я.Сапегу войскамі, капітуля-вау 27.11.1697. На элекцыйным сойме 1697 адстойвау праект ураунавання правоу (казквацьіі) шляхты ВКЛ і Польшчы. Актам казквацьіі 25.6.1697 улада вял. гетмана ВКЛ была абмежавана, А. пастаулены на чале камісіі па размя-шчзнні войска на кватэры. Быу адным з лідзрау радыкальнага крыла апа-зіцьійнай Сапегам групоукі «рзспуб-ліканцау». На скліканьїм «рзспуб-ліканцамі» 26.11.1697 з'ездзе паспа-літага рушання у Расейнах разам з жамойцкім харужым К. Заранкам раз-біу атрад стольніка ВКЛ Ю. С.Сапегі. Пау-торна абвясціу сябе генеральным рзгіментаром войск ВКЛ і аспрэчыу уладу вял. гетмана над войскам. Дзей-нічау у Жамойці і суседніх паветах. Стау на чале утворанай у Шкудах 22. 2.1698 канфедзрацьіі войска і шляхты ВКЛ. Распачатае А. у сак. 1698 наступление на Вільню было спынена пад Коунам Ю. С.Сапегам. Пад час паутор-най спробы наступления 30.4.1698 пад Жьіжморамі яго войска капітулявала, не уступаючы у бітву, і перайшло на бок Сапегау. 22.7.1698 пад Юрбаркам адноуленае пры дапамозе павятовых выпрау войска А. было разбіта Ю. С.Са-пегам. У ліст.—снеж. 1698 удзель-нічау у паспалітьім рушанні супраць Сапегау на чале невял. выправы з Жамойці, падпісау Пузевіцкую настанову 1698. У пач. 1700 узначалены К. Я.Сапегам Скарбовы Трыбунал ВКЛ вьіявіу фінансавьія злоужьіванні А., але спробы прыцягнуць яго да адказнасці скон-чьіліся безвьінікова. А. удзельнічау у Апькеніцкай бітве 1700 на чале жа-мойцкай шляхты і садзейнічау перамо-зе «рзспубліканцау», атакаваушы войска Сапегау з тылу. Падпісау Алькеніц-кую пастанову 24.12.1700. У лют. 1701 удзельнічау у сустрэчы Аугуста II з Пятром І у Біржах, пасля якой пачау арыентавацца на Расію. Рзгулярна ат-рьімлівау ад цара жалаванне, чым па-клау пачатак існаванню у ВКЛ прарас. групоукі. У канцы 1701 ваявау у Жамойці супраць шведау, якія падтрьімалі Сапегау у феодальной вайне 1696— 1702, атакавау 15.12.1701 Карла XII у Трышках. Быу адным з ініцьіятарау падпісання «рзспубліканцамі» у 1702— 03 трох саюзных дагаворау з Расіяй, якія аформілі уступленне ВКЛ у Пау-ночнуювайну1700—21. У1702 пад яго камандаванне у Друю прыбыу рас. корпус генерал-маёра Б. Корсака, пры дапамозе якога А. аблажыу і прьімусіу капітуляваць Ыржы. У 1703—07 зна-ходзіуся у вострым канфлікце з вял. гетманам М. С.Вішнявецкім. 29.6.1704 менскі стараста К. Завіша разбіу вой-ска А. пад Друяй. У бітве пад Крыжбар-кам 5.8.1704 войска М. С.Вішнявецка-га, Б. Корсака і А. пацярпела паражэн-не ад К. Я.Сапегі і А. Л.Лёвенгаупта. Аб-раны маршалкам утворанай 9.2.1705 на грамнічньїм соймікуу Расейнах кан-федзрацьіі, падпісау яе акт, адпаведна якому Жамойцкае княства далучалася да Сандамірскай канфедзрацьіі. Удзельнічау у вальных радах сандамірскіх канфедэратау у Гародні, Львове і Любліне. Пасля пераходу М. С.Вішнявецка-га на бок Станіслава I Ляшчынскага у 1707 узначаліу з дазволу Пятра I войска ВКЛ. Удзельнічау у Быхава аблозе 1707. Практычна без супраціулення адступіу у 1708 перад арміяй Карла XII на ПдУ ВКЛ, пазней дзейнічау на Валы-ні супраць войск Станіслава I Ляшчынскага, аб'яднаушыся у пач. 1709 з рас. корпусам ген.-фельдмаршала Г. Гольца. 12.4.1709 вял. гетман Я. К.Сапега разбіу войскі А. і рас. ген.-маёра М. Ін-фланта падЛяхауцамі. Пасля вяртання на трон 20.11.1709 Аугуст II выдау А. прьівілей на пасаду вял. гетмана ВКЛ, якой, аднак, той не атрымау, бо за З дні да гэтага памёр у Любліне.

Літ.: К о р о л ю к В. Д. Свидание в Биржах и первые переговоры о польско-русском союзе // Вопросы истории. 1948. № 4; Я г о ж. Избрание Августа П на польский престол и русская дипломатия // Уч. зап. Ин-та славяноведения. М., 1951. Т. 3; Я г о ж. Вступление Речи Посполитой в Северную войну // Там жа. 1954. Т. 10; Narbutt J. Dzieje wewn^trzne narodu litewskiego z czasow Jana Sobieskigo і Augusta II, krolow panujvych w Polsce. Т. 1—2. Wilno, 1842; Jarochowski K. Dzieje panowania Augusta II od smierci Jana III do chwili ust^penia Karola XII na ziemi? polsk?. Poznan, 1856; Яго ж. Dzieje panowania Augusta II od ustApenia Karola XII na ziemi? polsk^ a і do elekcyi Stanislawa Leszczyriskiego (1702— 1704). Poznari, 1874; Chodzko L. Hrehory ksi^z? Ogiriski // Po ziarnie. Wilno, 1861; P о w і d a j L. Wojna domowa Sapiehow z szlachfc* litewsk^ w ostatnich latach XVII і na pocz^tku XVIII wieku // Przegl^d Polski. 1872/73. R. 7, t. 2, z. 4—5; Feldman J. Polska w dobie wielkiej wojny potnocnej, 1704—1709. Krakow, 1925; P і w a r s k і К. Opozycja litewska pod koniec XVII wieku // Pami^tnik V powszechnego zjazdu historykow polskich w Warszawie od 28 listopada do 4 grudnia 1930 r. Lwow, 1930. Z. 1; Kaminski A. Konfederacja san-domierska wobec Rosji w okresie poaltran-sztadzkim, 1706—1709. Wroclaw; Warsza

 
  • Публикация расположена в следующей рубрике:
  •  

     

    Другие материалы по теме. Литература. История Беларуси.

     

    Www.istmira.ru